กิจกรรมสวนเกษตร

เมืองขอนแก่น ชุมชนน่าอยู่ด้วยงานต่อเชื่อมทางวิชาการ

พื้นผืนนาหลังการเก็บเกี่ยวที่ต้องรอคอยน้ำฝนอีกครั้ง หลายคนต้องรอนแรมเข้าเมืองใหญ่เพื่อมุ่งหารายได้ไว้เป็นค่าใช้จ่ายตามเส้นทางและวิถีชีวิตที่ถูกวางไว้

หลายคนรอคอยที่จะให้เกิดแต่สิ่งดี ๆ เข้ามาในชีวิต ที่ไม่ใช่แค่เพียงชั่วครั้งชั่วคราว แต่นั่นคือความยั่งยืนที่มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้วางรากฐานไว้กับชุมชนเพื่อเป็นต้นแบบ โดยมีการกระจายตัวอยู่รอบมหาวิทยาลัย และทุก ๆ ที่นั้นก็มีต้นทุนที่สำคัญอยู่ก่อนแล้ว คือความพร้อมของสภาพจิตใจที่ต่างพร้อมสู้อย่างไม่มีคำว่าท้อ 

และอีกสภาพของปัจจัยเสริมที่มีความสำคัญอีกส่วนหนึ่งก็คือพื้นที่ทำกิน ที่แม้จะยังไม่ค่อยมีความเหมาะสมสักเท่าไรนัก อันเป็นเหตุปัจจัยหลักของสภาพแวดล้อมที่ถือว่าเป็นธรรมชาติของเขตย่านนี้นั่นเอง

การสนับสนุนงานด้านนวัตกรรมและความรู้จากสำนักบริการวิชาการ ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งของมหาวิทยาลัยขอนแก่น ที่ได้ก่อตั้งมายาวนานนับกว่า14ปี โดยมีบุคคลากรที่ต่างเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางวิชาการทั้งภายในมหาวิทยาลัยเองและจากภายนอกที่มีความรู้ความชำนาญเฉพาะด้านนั้นๆ ทำให้เกิดการขับเคลื่อนปัจจัยทางการผลิตและความรู้ ที่นำไปสู่การปฏิบัติงานได้จริงอย่างมิใช่แค่การคิดฝันเท่านั้น

เบื้องหลังการทำงานของบุคลากรที่ลงพื้นที่เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการที่แท้จริงของชุมชน จนได้กำหนดการทำงานที่สอดคล้องและตรงใจตั้งแต่จุดเริ่มต้นเรื่องแนวคิด พร้อมกับการปรับพื้นที่ให้เหมาะสม รวมถึงการสร้างเครือข่ายในการผลิตตามชนิดและวัตถุประสงค์ให้สัมฤทธิ์ไปถึงซึ่งปลายทางโดยมีความต้องการในสินค้าและผลิตภัณฑ์รออยู่ข้างหน้าแล้ว

จากวิถีชีวิตดั้งเดิมบางครั้งก็มีการเติมสิ่งใหม่ๆเข้าไปให้ได้เข้าถึงซึ่งโอกาส หรือจากส่วนที่เป็นผืนนาที่สืบสานกันมาแบบแต่ก่อน ก็ได้ปรับเปลี่ยนวิธีคิดรวมถึงขั้นตอนในกระบวนการผลิต ก็เพื่อตอบโจทย์ตามวิถียั่งยืน กลายเป็นนาปลอดภัย โดยใช้วิชาการที่มีอยู่ในบุคลากรจากสำนักบริการวิชาการช่วยเพิ่มพูนความรู้และทักษะให้เกิดความปลอดภัยตั้งแต่จุดเริ่มต้นของการผลิตไปจนถึงมือผู้บริโภคเลย

แปลงนาย่อยๆได้ผสานจากความคิดและการปฏิบัติโดยมีผู้เชื่อมต่อที่ได้รับการยอมรับจากชุมชน จนวันนี้สิ่งที่ได้เริ่มไว้ได้กลายเป็นชุมชนต้นแบบเกิดขึ้นพร้อมๆกันหลายจุด ที่เป็นไปตามมิติของการพัฒนา ทั้งทางด้านการศึกษา ด้านการเกษตร ด้านสุขภาพ ด้านสังคมและทางด้านสิ่งแวดล้อม

โดยมีผลสัมฤทธิ์ออกมาให้เห็น และเป็นต้นแบบที่พร้อมขยายผลออกไป อย่างสมุนไพร ผักปลอดสารพิษ และข้าวธัญสิริน ของบ้านโต้น อำเภอพระยืน หรือฝรั่ง ผลไม้ที่ให้ผลผลิตได้ดีในตำบลท่ากระเสริม อำเภอน้ำพอง แม้แต่ผ้าไหมมัดหมี่ ที่เป็นหัถกรรมพื้นบ้านจากชุมชนต้นกำเนิดและมีประวัติความเป็นมาอย่างยาวนาน จนกลายมาเป็นจังหวัดขอนแก่นในปัจจุบัน 

และมีความสำคัญของภาคอีสานจนกลับมาฟื้นฟูและมีการรวมกลุ่มกันผลิตเป็นสินค้าชั้นดีจากตำบลเมืองเพีย อำเภอบ้านไผ่ หรือในด้านที่พักอย่างศิลาโฮมสเตย์ ก็จัดว่าได้รับมาตราฐานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงก็อยู่ในอำเภอเมืองนี่เอง

ส่วนของผู้นำชุมชนในพื้นที่ ก็ไม่ต่างไปจากองค์กรและหน่วยงานผู้ให้ เพราะด้วยใจอันแรงกล้าที่จะนำพาไปสู่ความสำเร็จ โดยจะเห็นได้จากรอยยิ้มของผู้ร่วมโครงการนี้ในช่วงเวลาที่คณะได้มีโอกาสเข้าเยี่ยมชมกิจกรรมของชุมชน จนได้รับฟังการเล่าจากประสบการณ์ผ่านหมอปุ๊ก (ผศ.ดร.สาธร พรตระกูลพิพัฒน์) รองผอ.สำนักบริการวิชาการ ถึงก่อนความสำเร็จที่ต้องฝ่าปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ อย่างมากมาย

ปัจจุบันสำนักบริการวิชาการเป็นเหมือนที่ปรึกษาให้กับเกษตรกร เป็นพี่เลี้ยงคอยให้คำแนะนำ และจัดทำโครงการศึกษาดูงานในช่วงเวลาที่ต้องเรียนรู้ในตอนเริ่มต้น จนสามารถนำมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะกับตนเองและกลุ่มที่ค่อย ๆ เติบโตพร้อมยืนด้วยพลังของตนเองที่มาจากความช่วยเหลือพื้นฐานและการประคับประคอง โดยมี รศ.ดร.เกรียงไกร กิจเจริญ(ผู้อำนวยการ) คอยดูแลช่วยเหลืออย่างต่อเนื่องตามนโยบายของผู้บริหารระดับสูง โดยมี รศ.นพ.ชาญชัย พานทองพิริยะกุล (รักษาการแทนอธิการบดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น) ที่ต่างเห็นความสำคัญของสังคมและชุมชน รวมถึงทุกภาคส่วนที่ยังคอยการพัฒนาและสนับสนุนที่มาจากภาคการศึกษาที่มีทั้งบุคลากรที่มีความรู้และนโยบายที่เป็นจิตอาสา

รศ.นพ.ชาญชัย พานทองพิริยะกุล

(รักษาการแทนอธิการบดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น)

รศ.ดร.เกรียงไกร กิจเจริญ

(ผู้อำนวยการ สำนักบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น)

kasetthaivariety
kasetthaivariety

โดยเฉพาะวันนี้ที่ได้เห็นโครงการดีๆแบบนี้จากที่ได้เริ่มทำโครงการนำร่องไว้แล้ว และต่อๆไปคงมีโอกาสขยายไปสู่พื้นที่ชุมชนอื่นที่พร้อมจะมีศักยภาพตามโครงการต้นแบบอันอยู่บนพื้นฐานที่ว่า มีใจที่จะพัฒนาและพร้อมที่จะก้าวไปข้างหน้าด้วยกัน

วีดีโอเยี่ยมชมแปลงเกษตรบ้านโต้น

กลุ่มเกษตรกรพัฒนาการผลิตโดยไม่ใช้สารเคมีและยาฆ่าแมลง

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *